Met ongebruikelijke mensen over het klimaat spreken

“Wat denk je, zullen mensen ermee ophouden om steeds nieuwe spullen te willen kopen? We zijn toch steeds op zoek naar iets nieuws. Hoe kunnen we dan duurzaam worden?” Ik liet hem mijn oude, fijne sandalen zien waar ik al een jaar of acht op loop en die ik steeds laat oplappen door de schoenmaker.

Door: Kirsten Notten en Diana Terlingen

Maandagavond waren we te gast bij de Resto van Harte in de Enk. Het was een volle bak met zo’n 50 mensen, want de Zonnebloem was met een groep ouderen gekomen. We kregen soep van zoete bataat en andijvie stamppot met een vegetarische burger voor de vleesloze variant. Toen ik aanschoof opende een buurman meteen het gesprek over het klimaat. “Wat denk je, zullen mensen ermee ophouden om steeds nieuwe spullen te willen kopen? Ik vertelde hem dat ik juist bedroefd ben als die fijne jas, broek, schoen versleten is of dat mooie bord, kopje, dekbedovertrek kapot gaat. Hij herkende het en moest erom lachen.

Dit bezoek aan de Resto is onderdeel van het 50 tinten groen Assendorp waarmee we de betrokkenheid van bewoners bij het klimaat willen vergroten. Bovendien gaan we gericht op zoek naar mensen die niet zo bezig zijn met het klimaat. Het is een project van Blauwvinger Energie >> met bewoners van de wijk Assendorp, ondersteund door Zowell. Een bezoek aan de Resto leek ons wel een goed begin om met de ongebruikelijke mensen aan de praat te raken.

Ja maar, we willen toch gewoon koeien in de wei!

Ik begon met het verhaal over de onderhandelingen met mijn puber thuis. Mijn meissie had heftig geprotesteerd tegen minder kaas eten. Een oude vrouw uit de zaal riep: “Kaas, waarom zou je geen kaas mogen eten?” Ik legde uit dat je wel kaas mag eten, maar dat ook zuivel voor broeikasgassen zorgt. “Hoe dan?” wilde ze weten. Door de koeien die soja eten waarvoor regenwouden gekapt worden en die methaan uitstoten. “Ja maar, we willen toch gewoon koeien in de wei!” Natuurlijk willen we koeien in de wei. Maar minder koeien die vooral ons eigen gras met kruiden eten, zou beter zijn voor het klimaat. Dit was duidelijk nieuw.

Aan tafel vertelde iemand dat ze haar tuin vol tegels had gelegd. Ze wist wel dat het beter is om groen in de tuin te hebben zodat het regenwater beter wordt opgenomen en het minder hitte geeft. Maar ze was het helemaal spuugzat dat al die katten uit de buurt haar tuin overhoop haalden en onderscheten. De buren hadden wel 10 katten. En die beesten moeten ook allemaal vlees eten. Ze hield ontzettend van katten maar deze groei van huisdieren kon niet volgens haar.

Aan een andere tafel vertelde iemand dat ze dierenwelzijn heel belangrijk vindt. Wat ze niet begrijpt, is dat het in Zwolle nu iedere zondag koopzondag is. Het is voor haar zelf moeilijk om de verleiding van het kopen te weerstaan. Meer openingstijden betekent nog meer mogelijkheden om spullen kopen. En dat is juist weer slecht voor het klimaat. Ook de betrokkenheid in de buurt kwam aan de orde. Een man vertelde dat hij iedere zondag samen met zijn buurman ‘Boer zoekt vrouw’ kijkt. De buurman deed dat altijd op een tablet, dus had hij hem uitgenodigd. Sindsdien hebben ze zo iedere week een avondje samen.

Waar ze echt boos over was: vliegveld Lelystad

We hadden een verrassing onder een aantal stoelen geplakt. Een aantal mensen ging door de knieën om onder de stoelen te kijken. De zak met bloembollen werd zeer gewaardeerd. Die waren overgebleven van het wijkfeest in de Pierik. Ze lagen in de keet van de ROVA en we mochten ze van de wijkmanagers voor deze avond gebruiken. Een andere prijs was een huiskamergesprek over het klimaat met muziek en verhalen. Degene die deze prijs had, had er geen behoefte aan. Maar de oudere dame, die zo geschrokken was over het nieuws dat kaas ook bijdraagt aan klimaatverandering, nodigde ons uit om naar hun ouderenhuis te komen voor dat gesprek.

Na afloop wenkte een andere oude dame me. Toen we aan de zaal vroegen of er nog opmerkingen waren, had ze zich stil gehouden. Maar nu had ze nog wel wat te melden. Waar ze echt boos over was, dat was vliegveld Lelystad. Ze is thuis heel precies bezig met het scheiden van afval. Maar door de komst van een extra vliegveld voelt het alsof het overbodig is wat ze doet. Ze heeft er uitgebreid over geschreven in ons gastenboek. Terwijl zij driftig aan het pennen was, vertelde haar buurvrouw ondertussen stukjes van haar levensverhaal. Met als slotzin: ze kennen me als de bonte hond.

Je hoort stukjes uit het leven van mensen

Zo gaat dat dus, als je de ongebruikelijke mensen spreekt over het klimaat. Je hoort stukjes van het leven van mensen. Soms duidelijk verbonden met klimaatvraagstukken, soms minder. Maar het maakt de verandering waar we mee bezig zijn heel menselijk. Het was ook verrassend. De opmerkingen over kaas, koeien en katten had ik niet kunnen bedenken. Verder viel het op dat veel mensen denken dat ze zelf geen invloed hebben op klimaatverandering en weinig vertrouwen hebben dat het beter zal gaan.

Ik ben blij dat we een open gesprek aangaan met mensen. Daar kunnen we nog radicaler in worden. Nog opener zijn in onze presentatie en vragen. Vooral nieuwsgierig zijn hoe mensen met klimaatvragen omgaan en hoe ze dat in de buurt doen. We hoeven ze niet uit te leggen dat het de bedoeling is om duurzamer te leven. Dat weten ze allemaal dondersgoed. Wij maken ruimte voor de verschillende ervaringen die mensen hebben en de verschillende emoties die de klimaatvragen oproepen. Ondertussen leren wij over de kleine dagelijkse klimaatdilemma’s van mensen en leren de deelnemers ongemerkt meer over de impact van klimaatverandering en mogelijkheden om ermee bezig te zijn.

Kirsten Notten

Author Kirsten Notten

STORYTELLER EN STRATEEG | Mensen kunnen samen bergen verzetten. Laten we daar meer verhalen over vertellen.

More posts by Kirsten Notten

Join the discussion 2 Comments

Leave a Reply