De kwaliteit van zorg was altijd het belangrijkste doel voor verzorgings- en verpleeghuizen. Door de veranderingen in de financiering van de zorg is er meer aandacht gekomen voor de kwaliteit van leven. Deze verandering vraagt van de medewerkers een andere manier van werken, waarbij ze oog hebben voor de wensen van bewoners en zelf verantwoordelijkheid nemen voor resultaten. In dit tweede artikel over de veranderingen in de zorg bij Anna Heerkens het verhaal van de medewerkers.

Door Kirsten Notten

Sylvia, een verzorgende, weet nog goed hoe het op de oude locatie was. “Op de Wezenlanden waren er rangen en standen, en werkten we volgens het protocol. Hier ga je mee in de flow van participatie en decentraal werken. Op de vorige locatie wilde ik kleurrijke schilderijen aan de muur hangen. Ik moest de schroefjes via de technische dienst regelen. Na een paar jaar was er nog niks gebeurd. Hier wilden we een belevingstuin realiseren. Het budget was nog niet rond. We zeiden: We gaan het gewoon doen. Nu kan dat.”

Een ei moest zo lang koken dat het blauw was

Elk huishouden heeft een eigen keuken. Emmy vertelt dat ze niet langer klakkeloos de protocollen rond voedselveiligheid volgen, maar kijken wat er nodig is en wat bewoners zelf willen. “Eigenlijk mag je volgens de regels bij ons in de keuken niet bakken. Dat is toch maf, we hebben mooie keukens die we dan niet kunnen gebruiken. Nu lichten we de BHV’er en de brandweer in en dan kan er van alles.”

“Je schrikt als je bij ons de map Hygiëne doorneemt. Die staat vol met voorschriften. Een ei moest zo lang koken dat het bijna blauw was. Dat doen we niet meer. Een spiegelei moeten we dubbelzijdig bakken met een doorgeprikte dooier. Wie wil er zo’n leren lap? We vragen het aan de bewoners en de familie en als ze dat willen, bakken we een gewoon spiegelei.”

“We hebben een eigen systeem gemaakt voor het schoonmaken. We letten strikt op de temperatuur van de diepvries, maar als de koelkast nog schoon is gaan we die niet schoonmaken. We willen het doen zoals je het thuis ook doet. Als we checken wat er nodig is, vragen we ons af: ‘Doen we dit omdat het belangrijk is voor de cliënt of doen we het om de regels?’ In de praktijk leren we zo wat wel en wat niet werkt.”

Ga toch zitten!

De overgang naar het kleinschalig wonen was niet altijd makkelijk. IJsselheem heeft moeten bezuinigen, locatiemanagers verdwenen en locaties kregen minder uren. Ook de assistenten wonen en welzijn dreigden te verdwijnen. De hoofden cliëntenzorg hebben bepleit om deze functie te behouden. Als je als organisatie de kwaliteit van leven centraal zet, heb je juist medewerkers nodig die dichtbij de cliënten staan met aandacht voor hun welzijn. Dat is gelukt.

Emmy, de assistent van woning 3 is blij met de nieuwe manier van werken. “Vroeger dronken wij als medewerkers apart koffie. Bij de start van het kleinschalig wonen vonden we het maar lastig dat we samen met bewoners koffie zouden drinken. Nu is 10.00 uur een hoogtepunt van de dag. Het is gezellig en er gebeurt veel.”

Wensenlijst

“Elke woning heeft een ‘wishlist’ met wat ze willen doen. Zo ontstond het idee om het Bevrijdingsfestival te bezoeken. We maken plannen onder de koffie in de woonkamer. De familie komt dan ook langs. Het is een huiselijke situatie waarin we van alles bespreken, zoals dat thuis ook gebeurd. Als het echt nodig is, gaan we gewoon apart zitten. Liever zijn we in de woonkamer en drinken koffie met de bewoners en familie.”

Een ander voorbeeld van Sylvia gaat over het eten. “Bij de maaltijden konden we de hele tijd om de bewoners heen drentelen. Een bewoner zei tegen me: ‘Ga toch zitten!’ Dat bracht rust. Bewoners eten beter als je zelf een boterham mee-eet. Opeens horen we dan andere verhalen. Eigenlijk is het heel natuurlijk om een hapje mee te eten.”

Dat thuisgevoel is op de nieuwe locatie ontstaan

De professionaliteit van de medewerkers verandert. Dingen gaan minder volgens de regels, maar de professionals schatten zelf in wat er nodig en mogelijk is. Bovendien is de grens tussen medewerkers en cliënt minder duidelijk. Mee-eten en samen koffie drinken zorgt voor directer en echter contact. Deze nieuwe professionaliteit heeft effect.

“Ik heb twee huizen. Ik heb een gezin thuis en hier een gezin met ouderen.” Het lijkt bijna een bekentenis van Sylvia. “Een bewoner zei nadat ik een poosje weg was geweest: ‘He, je bent weer thuis!’ Dementerende mensen herkennen vaak wel hun eigen verzorger. Dan vragen ze je hoe je vakantie was. Dat thuisgevoel is op de nieuwe locatie ontstaan.”

Volgende keer: een app voor burencontact

Volgende week verschijnt een artikel over de veranderingen in de zorg met het verhaal van de buren van IJsselheem. “Buurtbewoners denken dat Anna Heerkens een verzorgingstehuis is, terwijl wij buren willen zijn.” Wat betekent het voor de buurt als een zorginstelling in je straat kwaliteit van leven centraal zet?

Kirsten Notten

Author Kirsten Notten

STORYTELLER EN STRATEEG | Mensen kunnen samen bergen verzetten. Laten we daar meer verhalen over vertellen.

More posts by Kirsten Notten

Leave a Reply